Onze geschiedenis te Gent
   
 

Te midden van deze drukke wereld, in het hart van de stad Gent, ontvangt onze karmelietengemeenschap je graag in haar wijdingsvolle gebouwen. Onze aanwezigheid wil van-God-sprekend zijn. In een cultuur die soms andere accenten legt, bieden wij je - profetisch - een oase aan van echte verademing: herbronning, vernieuwde zingeving, levende stilte en gebed. Eucharistie en verzoening met God. Wat God menselijk waardevol vindt: dat gaat ons ter harte, voor jou!

Als karmelieten zijn wij (hier) niet van gisteren! Onze historische oorsprong ligt in een ver verleden op de berg Karmel in Noord-Israël. Vandaar de benaming "karmelieten" of "caermers". Vanaf 1150 vormen verspreide kluizenaars daar stilaan een gemeenschap. Hun dagen en nachten brengen ze vooral door in vurig gebed. Een eigentijdse stichter is niet aan te wijzen. Wel zorgt de bijbelse profeet Elia voor de grondinspiratie: "God is de levende die mij ziet, ik sta in zijn dienst" (1 Kon. 17,1). Vooral zijn liefde voor de eenzaamheid en zijn contemplatief gebed willen ze navolgen. Ze wonen bij een bron naar hem genoemd. Ook Maria, de Moeder Gods, zijn ze bijzonder genegen. Een zeer mooie, kleine kerk wordt aan haar toegewijd. De benaming "Lievevrouwebroers", zoals ze later in de volksmond vaak genoemd worden, refereert aan deze verering van O. L. Vrouw

De polsslag van de Karmelspiritualiteit is haar duidelijke openheid voor de bijzondere ervaring van Gods liefde in het hart en het leven van elke christen: de mystieke contemplatie. Het typische van haar charisma als kloosterorde binnen de Kerk is: deze openheid voor mystiek gebed zelf blijvend ter harte nemen, er medemensen voor te sensibiliseren en hen te begeleiden.

 
 

Rond 1210 ontvangt de karmelietengemeenschap een bekrachtiging van haar levenswijze door een kloosterregel. Albertus, de patriarch van Jeruzalem, zorgt daarvoor. Onder druk van de veroveringsdrang van de Islam, trekken karmelieten reeds vroeg in de 13e eeuw naar Europa. Ze vestigen zich daar in de steden onder het statuut van bedelorde (1247). De geschiedenis vertelt dat halfweg die bewogen 13e eeuw de Generale Overste, de H. Simon Stock, een bijzonder teken ontving van O.L. Vrouw. Tijdens een intense gebedservaring wees ze hem op het scapulier dat hij droeg. Voortaan zou dit het teken zijn van haar moederlijke bescherming voor de Karmelorde, die haar was toegewijd.

De Karmelieten worden zich in het Westen bewust van hun volledige roeping: het Karmelideaal blijft hoofdzakelijk contemplatief, maar wordt nu verrijkt met een grotere pastorale zorg naar de bevolking toe. De Orde breidt zich uit over gans Europa. Zo duiken vanaf 1272 de eerste karmelieten op in Gent en vestigen er zich vanaf 1287 aan de Lange Steenstraat, in de huidige Patersholwijk. Onder de Zalige Joannes Soreth komt er ook een vrouwelijke tak: de zusters karmelietessen. Ook wordt de grondslag gelegd voor de Lekenorde van de Karmel (1452).

Na een periode van interne onrusten en achteruitgang in de 15e-16e eeuw, beginnen vanaf 1562 in Spanje twee grote figuren met de hervorming van de Karmel: de H. Teresia van Avila (1515-1582) en de H. Johannes van het Kruis (1542-1591). Beiden zijn kerkleraars en begenadigde mystici. Met deze hervorming wordt een nieuwe tak van de Karmel geboren: de Teresiaanse Karmel. Vanuit Spanje, via Frankrijk, komen in de 17e eeuw eerst de zusters karmelietessen en daarna de paters naar Vlaanderen.

 

     

 

De eigenlijke stichting van de Paters Ongeschoeide Karmelieten te Gent begint met de aankoop in 1651 van een deel van het voormalige Prinsenhof van Keizer Karel, de zogenaamde "Leeuwenmeers". Deze naam komt van de leeuwen die Keizer Karel van zijn veldslag bij Tunis (1535) meebracht en hier onderbracht. De laatste afstammelingen Burgondia en Flandria leefden tot halfweg de 17e eeuw. In het leegstaande en verbouwde "Leeuwenhok" namen de pa-ters (een beetje als religieuze Vlaamse leeuwen) tijdelijk hun intrek in 1653. Ze bleven er 15 jaar wonen.

De eerste kloostergebouwen, namelijk de West– en Zuidvleugel, worden in vier jaar voltooid (1664-1668) en vanaf 1687 uitgebreid met de Noordvleugel. De inwijding van de voorlopige kerk in de Zuidvleugel vindt plaats in 1668. Na de afwerking van de Noordvleugel en de huidige kerk, wordt de Zuidvleugel aangepast aan het hele klooster-complex en voorzien van een crypte. De winkelruimte (Catacombe) van de boekhandel Carmelitana was van 1978 tot 2002 in deze crypte ondergebracht. Bij de werkzaamheden in 1978 worden er de stoffelijke resten van begraven kloosterlingen en weldoeners aangetroffen.

 

      

 

De huidige kerk wordt opgebouwd vanaf 1703, naar een ontwerp van de lekenbroeder-karmeliet Leonardus van Langenhove. Ze wordt in 1714 ingewijd en is een typisch voorbeeld voor de overgang tussen volkse barok en classicisme. De sobere en strenge gevelopbouw is eigen aan de Régence-stijl. De kerk is toegewijd aan de H. Jozef en de H. Leopoldus, markgraaf van Oostenrijk (1073-1136).

De kerk en het klooster worden in 1797 door de Fransen bezet. De heropening van de kerk gebeurt reeds in 1801. Ze is een geklasseerd monument sinds 1961 en wordt vanaf 1974 tot 1979 volledig gerestaureerd. De kloostergebouwen worden na de Franse bezetting grotendeels verhuurd. Pas in 1845-1848 kan het klooster naar zijn oorspronkelijke bestemming worden heringericht.

Het Caermersklooster en de kerk in de Lange Steenstraat echter, gaan bij de Franse bezetting voorgoed verloren. De restauratie van de vroegere kerk en het kloostercomplex wordt vanaf 1982 ingezet. Kerk en klooster hebben recent hun herbestemming ontvangen tot 'Provinciaal Centrum voor kunst en cultuur'.

Oudere Gentenaars noemen de karmelieten van de Burgstraat vaak "discalsen" naar het Latijnse woord "discalceatus". Dat betekent "ongeschoeid". Vandaar "ongeschoeide" karmelieten. We zijn dus een terug-naar-de-wortels versie van de oorspronkelijk "geschoeide" karmelieten: strenger en soberder.

In Spanje lopen ze inderdaad in de 16e eeuw helemaal blootsvoets, want schoenen dragen is daar dan 'chic'. Hier steken de paters hun voeten in open sandalen en nu lopen ook wij vaak gewoon met schoenen.

Wij dragen als karmelieten een wijd kloosterkleed of habijt. Het blijft een sterk symbool van Godgewijd-zijn. Je bent bekleed met de Heer Jezus. Je laat je leven door Hem inspireren. Het habijt past bij een leven van ingetogenheid en gebed. Het schenkt je de geest van de profeet Elia (2 Kon. 2,1-15) en van de Spaanse Karmelhervormers als een bron van bezieling naar contemplatieve inkeer toe en naar ijverig engagement. (1 Kon. 19, 1-8). Het kloosterkleed, en vooral het scapulier, spreekt ook van een zorg van O.L. Vrouw om je dicht bij God te brengen èn van de vastbeslotenheid om haar na te volgen in nederigheid, zuiverheid en luisterbereidheid. De witte mantel, die daarop gedragen wordt bij feestelijke momenten, wil dit nog sterker accentueren.

 

     

 

De goed onderhouden kloostergebouwen en tuin ademen rust en stilte. Ze inspireren tot gebed. Onze communiteit bestaat uit 9 kloosterlingen. Sinds kort werd ook het noviciaat aan onze gemeenschap toegewezen en mogen we ons ook verheugen op enkele nieuwe roepingen. Iedereen heeft een eigen sobere cel of persoonlijke leefruimte. Als gemeenschap komen wij samen in het afzonderlijk gebedskoor, de refter en de recreatieplaats. Want in de Karmel leeft niet "elk voor zichzelf". Het samen-zijn in gebed, de uitwisseling, de gemeenschappelijke maaltijd en de gezamenlijke ontspanning vinden wij even waardevol. De gemeenschap wordt door ons als een rijkdom èn als een opgave ervaren. Een liefdevol samenleven is vredevol en hartverruimend. Tegelijk kan het ook als een loutering ervaren worden: het toetst de echtheid van je beleving van eenzaamheid en stilte op je cel, het toont de stevigheid aan van je liefde tot God in het gebed; het daagt je uit tot een zuiver beleefde naastenliefde.

Onze gemeenschap beschikt over een bibliotheek met tijdschriften, met referentiewerken, woordenboeken en met een vijfigduizend boeken, waarvan een klein deel van v66r de Franse Revolutie. Het kloostermuseum bevat publicaties vanaf de 16de eeuw en onze meest waardevolle werken en kunstvoorwerpen. De oorspronkelijke "Leeuwenmeers", die tot het Prinsenhof van Keizer Karel V behoorde, is nu een mooi verzorgde kloostertuin met vijver. Achteraan in de tuin bevindt zich de kluis. Dit is een afzonderlijk gebouw met een paar woonruimtes of cellen en een gemeenschappelijke kapel. Deze kluis is gebouwd op een stuk grond geschonken door aartshertog Leopold van Oostenrijk in 1657. Hier kunnen de kloosterlingen en ook de andere gelovigen zich voor een tijd terugtrekken in de woestijn van stilte en eenzaamheid om God te zoeken en zich door Hem te laten beminnen.

Eeuwenlang hebben de karmelieten te Gent, doorheen de wisselende tijdsomstandigheden hun Karmelideaal nagestreefd. Vanuit het contemplatief bidden hebben ze zich dienstbaar gesteld binnen de kerkgemeenschap tot op vandaag. We vermelden meer speciaal de verzorgde liturgische diensten en de predikatie, het gezongen morgengebed en de vesperdienst op zon— en feestdagen en dagelijks de dagsluiting waaraan gelovigen kunnen deelnemen. Er zijn het sacrament van de verzoening en de geestelijke begeleiding, de bemoediging van de zinzoekende mens in de spreekkamer, het assisteren van de Teresiaanse Lekenorde en een missionaire bewogenheid. Als apostolisch engagement buiten het klooster denken we aan het biechtsacrament en geestelijke begeleiding in verschillende kloostercommuniteiten, in de afdelingen van de Lekenorde en bij zieken, het begeleiden van retraites en bezinningsdagen, het schrijven van artikels over spiritualiteit, het voorbereiden en uitwerken van tentoonstellingen rond onze Karmelfiguren. Maar ook de eenvoudige dienstbaarheid naar elkaar toe binnen de gemeenschap wordt uit dit bidden geboren.

Binnen de Karmel zijn reeds, doorheen de tijden, heel wat leden heilig en zalig verklaard. Wij zijn daar natuurlijk erg blij mee. Het stimuleert ons. Het toont aan dat onze spiritualiteit rijke vrucht draagt en toekomst heeft. Heel wat Karmelheiligen hebben hun ervaringen met God op papier gezet. Allereerst de twee grote Spaanse hervormers (16e eeuw): de H. Teresia van Avila en de H. Joannes van het Kruis. Verder kunnen we de H. Teresia van Lisieux, de jongste kerklerares (1873-1897), de Zalige Elisabeth van Dijon (1880-1906), de H. Edith Stein (1891-1942), Broeder Laurent (1614-1691), de H. Titus Brandsma (1881-1942), de H. Rafaël Kalinowski (1835-1907), de Z. Mariam Bawardy (1846-1878) en anderen je helpen om vertrouwder te raken met het vriendelijk mysterie van Gods liefde voor jou en je medemensen.

 

 

Vanaf 1968 werd op de site van het Gentse klooster "HET RUSTPUNT" opgestart. Het is een gewaardeerd karmelitaans centrum voor spiritualiteit, verstilling en verdieping. Het wil een plek zijn om je spiritueel leven te oriënteren of door te lichten. Een oase waar je christelijke waarden gezond en zinvol kan aangereikt krijgen én beleven. Een inham waar je eerlijk zoeken in geloof ook een eerlijk antwoord krijgt. Het "Rustpunt" wil - in de huidige cultuur - werken aan degelijke zingeving, spiritualiteit voor de hele mens (lichaam en geest), levende stilte, ontmoeting en gebed. Het doelpubliek is zowel jonger als ouder. "Het Rustpunt" richt zich tot leken en religieuzen, priesters en diakens, groepen, individuele zinzoekers en bezinners. Met de huidige capaciteit van 18 moderne eenpersoonskamers en 10 moderne tweepersoonskamer is "Het Rustpunt" een aantrekkelijke historische plek van stilte te midden van de stad. De kamers zijn ingericht met douche, toilet, bureau, verwarming, airco en internetaansluiting. In het breed aanbod van activiteiten vind je zeker je persoonlijke voorkeur: lees- of meditatieavonden, namiddagen, stille wandelingen, midweekdagen, weekends, meerdaagse initiatieven (3, 5 of 8 dagen). Een mooie brochure bevat het volledige jaarprogramma met al de meerdaagse begeleide bezinningstijden en korte activiteiten voor een breed publiek. In het driemaandelijks tijdschrift RUSTPUNT wordt je interessante informatie over onze werking, renovaties en nieuwe initiatieven gemeld. Je verneemt ook ons karmel-familienieuws. Beide uitgaven kun je gerust gratis aanvragen. Proef maar eens! Als individuele gast kun je deelnemen aan de dagelijkse gebedsmomenten van de kloostergemeenschap in de kerk en in de kapel. In de unieke tuin met vijver, kun je in stilte rondwandelen en bij mooi weer genieten op een tuinstoel van de zon, het gevarieerde groen, de vogels en de vissen. Onze GROTE CONFERENTIEZAAL is stijlvol gerenoveerd voor grote en kleinere groepen, - een echte aanrader dus. Voor alle verdere info en inschrijvingen: tel.: 09/225 95 71 – fax: 09/225 43 18 – Email: info@rustpunt.net  of bea.geysen@rustpunt.net. Bezoek onze website: www.rustpunt.net.

De PRINSENZAAL, gelegen naast de tuin van het klooster, is een aantrekkelijke en geriefelijke ruimte (capaciteit 120 personen) met parkeergelegenheid, die je kan huren voor grote of kleine gelegenheden. Denk maar aan een feestelijk samenzijn, een vergadering of sessie. Ook andere accommodaties, zoals het "CENAKEL" (gezellige bovenzaal) en de "SABBATSRUIMTE" (éénpersoonskamers) worden regelmatig verhuurd. Voor alle info: neem contact op met "Het Rustpunt": tel.: 09/225 95 71 – fax: 09/225 43 18 – Email: info@rustpunt.net  of bea.geysen@rustpunt.net. Bezoek onze website: www.rustpunt.net.

 

 

     

 

De boekhandel Carmelitana is gevestigd in de Burgstraat 92. Hier kun je terecht voor een breed aanbod in de diepte aan boeken, cd's, video's, dvd's, wenskaarten en kunstartikelen. De openingsuren: van dinsdag tot vrijdag van 13 tot 18 uur, zaterdag van 10 tot 12 uur en van 13 tot 18 uur, zondag en maandag gesloten. E-mail: boekhandel@carmelitana.be.
Web: www.carmelitana.be.

In het klooster wordt belangrijke dienstverlening verstrekt naar de Vlaamse Provincie toe met het provinciaal bureau, de provincieprocuur, het provinciaal archief, de provinciale missie-procuur. In de Vlaamse Karmel zijn er trouwens ongeveer 40 karmelieten, met kloosters in Berchem-Antwerpen, Brugge en Gent. Ook het klooster Norraby (Zweden) behoort tot onze Vlaamse provincie. De karmelietessen, die zich aan het zuiver contemplatief leven wijden, wonen met zo'n 150 zusters in 14 kloosters. De karmelietessenkloosters van Rydebéck (Zweden) en Hillerod (Denemarken) horen hier bij. Wereldwijd tellen we 3.971 karmelieten verspreid over de vijf continenten in 503 kloosters en 10.229 karmelietessen in 770 monasteria. Bezoek de website van de Vlaamse Karmel: www.karmel.be.

De gemeenschap van Gent is nu ook noviciaatsgemeenschap. Mensen die op zoek zijn en zich geroepen voelen tot het karmelitaans gemeenschapsleven wordt daarom de mogelijkheid geboden om enkele "mee-leef-dagen" mee te maken met de kloostergemeenschap. Op die manier kan men nog het best zijn persoonlijke roeping onderscheiden.

 


Jonger of al wat ouder: indien je interesse hebt voor een kennismaking met de Karmelorde,
neem gerust contact met ons op.

Je zult welkom zijn!
 

P.P. Karmelieten
Burgstraat 46
9000 GENT

Met parking voor de kerk

Tel: 09/ 225 57 87
E-mail:
info@karmel-gent.be